بود كه تحرير شد . كيفيت خانه‌ها ، وضع ساختن خانهء ايشان از اينقرار است كه خانه‌ها ايشان بطريق دستور ايران فضا و حوض و باغچه ندارد ، و در خانه‌هاى ايشان آسمان مرئى نيست . چرا كه تمام پوشيده و اينقسم است ، كه از در كه داخل ميشوند ، پله‌ها از چوب و سنگ به اقسام مختلف ساخته‌اند ، و دو طبقه ، و سه طبقه ، و چهار طبقه ، الى پنج طبقه ، زياد از پنج طبقه نساخته‌اند . اوطاق‌ها و مكان‌هاى بزرگ و كوچك در روى يكديگر ساخته‌اند ، و تمام راه به يكديگر دارد . و فرش اطاق‌ها چوب است . بسيار مكان‌ها را كه باصفا ساخته‌اند ، فرش چوبى را به تركيبات خوش‌آينده ساخته‌اند . و تمام اوطاق‌ها سقف هموار است و روى آن را گچ‌برىها ، به اقسام مختلف كرده ، بعضى هم منقش است ، و بطريق ايران طاقچهء بالا و پائين ندارد . همهء اوطاق‌ها را در اطراف ، پنجره‌هاى بزرگ از آينه ساخته ، كار گذاشته‌اند ، كه در اطراف كوچه و راه‌ها نمايان است . در هر خانه لامحاله ، در همهء طبقات چندين اوطاق بزرگ و وسط و كوچك دارد ، كه هر يكى مختص كارى و امرى مىباشد . مثلا شب‌خواب جداست . خلوت علاحده است . اوطاق به جهت مهمان معين است . مكان ميز و صرف غذا جداگانه است . مكان رقص و بال مختص است . مكان نشستن و صحبت جداست . انبار هر چيز علاحده مىباشد . مكان‌هاى خدمه جداجدا مىباشد . در هر اوطاق كه مختص يك امرى است ، امر ديگر ممكن نيست . كه در آنجا كرده باشند و غالب خانه‌ها ، به يك قسم و يك تركيب است . بعضى زينت و نقاشى و گچ‌برى و نقش‌نگار بسيار دارد . و بزرگ كوچك دارد . اولا اصل بنا بيك نسق مىباشد . و از بيرون خانه كه كوچه است ، تمام خانه‌ها به نظام و به خط مستقيم ساخته شده ، كه از يكديگر پس و پيش ندارد ، و بسيارى بهم متصل است ، و ديوارهاى خانه را كه از سنگ و آجر سرخ ساخته‌اند و روى آن را گچ‌برى و رنگين مىنمايند ، و بام خانه‌ها را بطريق شيروانى پوشانيده بعد از اينكه چوب‌بندى آن تمام مقشود ، آهن را نازك و پارچه پارچه كرده ، و رنگ سرخ و سبز به آن زده ، به يكديگر متصل كرده ، روى سقف تمام خانه‌ها ، كار مىگذارند و به حدى مضبوط مىكنند كه توان شرح نمود . اما همچنان قسمى است كه به محض نزول بارش آب از ناودانهاى آهنى كه در اطراف بام‌ها به طريق لوله كار گذاشته‌اند ، سرازير مىشود و قطره‌اى روى بام نمىماند و داخل كوچه مىشود . و به آب شيرها كه ساخته شده فرو مىرود . و داخل رودخانه مىشود . در ايام زمستان كه مدت هشت ماه برف روى پشت‌بام‌ها مىماند ، به علت اينكه تمام آهن است ، مطلقا و اصلا عيب و نقصى در عمارات آنها واقع نمىشود ، و ديگر در خانه‌ها و در اوطاق‌ها ، هركس در يك سمت اوطاق پيچى كه عبارت از بخارى آتش بوده باشد ، ساخته . روى آن را اغلب از كاشى و بعضى حلبى و بسيارى سنگ مرمر بتركيب خوش‌آيند ساخته‌اند . لوله‌ها و سوراخ‌ها به اوطاق‌هاى ديگر كار گذاشته‌اند ، كه در يك مكان كه آن بخارى سوخته مىشود ، بعد از سوختن هيمه « 1 » ، سر بخارى [ را ] مىگيرند و آن سوراخ‌ها و رخنه‌هاى اوطاق ديگر را باز مىكنند . تمامى به حدى گرم مىشود كه در سرماى سى درجه كه نميتوان لحظه‌اى در خارج اوطاق توقف نمود ، در آن اوطاق‌ها ، عرق از بدن جارى

--> ( 1 ) - متن : همه ، ولى ظاهرا بايد هيمه - هيزم باشد . « هيمه - هيزم ، فرهنگ معين »